Kinderen houden van speelgoed dat beweegt, geluid maakt, felle kleurtjes heeft, uit veel onderdelen bestaat (meer is beter) en van bekende (tv) figuren. Als je dit speelgoed geeft (waar de speelgoedwinkels natuurlijk vol mee staan) krijg je gegarandeerd een positieve enthousiaste reactie van je kinderen. Maar speelt je kind er vervolgens ook (lang) mee? Meestal niet. Ook zal je kind er vaak niet zo veel van, of mee leren. Neem de poppen die die volgens een schema plassen, eten moeten hebben en geknuffelt moeten worden. Kinderen moeten daarvan de gebruiksaanwijzing leren, ze moeten reageren op de nukken van de pop en het juiste leren doen (eten geven, knuffelen). Als een kind zijn eigen spel bedenkt wordt dat onderbroken door het huilen, mama roepen en plassen van de pop. Dat maakt het moeilijk voor een kind om zijn/haar eigen spel te creeën, zijn gevoelens erbij kwijt te kunnen en te kunnen experimenteren.
Beter is dus speelgoed waar je meerdere kanten mee op kunt, en dat is meestal eenvoudiger. Het gaat wel langer mee, dus het is prettig basisspeelgoed (bijvoorbeeld een pop) van kwaliteit te hebben.
Je zou dus kunnen zeggen dat je het soort 'fastfood' speegoed, wat een snelle en korte bevrediging geeft goed is om af en toe te geven, want je kind voelt zich verwent en vind het leuk het te krijgen. Maar dit hoeft niet heel duurzaam te zijn, hoeft niet te lang mee te gaan. Na een poosje is de lol eraf. Je kunt ervoor kiezen om bijvoorbeeld legpuzzels van karton te kopen, van bekende tv figuurtjes, of stickertjes, een grote lichtgevende stuiterbal.
Basis speelgoed, waar je kind meerdere kanten mee op kan, een eenvoudige pop, houten blokken en/of duplo, autootjes zonder poespas e.d. moet daarintegen wel van goede kwaliteit zijn. Het fijnste is als het materiaal prettig aanvoelt en duurzaam is. (hout, wol, katoen, goed plastic.) Houten speelgoed, hoeft niet altijd 'saai' blankenhouten speelgoed te zijn, je kunt het ook krijgen in prachtige kleuren (kijk eens op puurspeelgoed.nl) en/of in prachtige vormen.
Kleine kinderen vinden het wel fijn om veel te krijgen. Bij een verjaardag kun je bijvoorbeeld een of twee mooie en duurdere basisstukken te combineren met knutselspulletjes of stickers (zoveel mogelijk apart verpakt) een puzzeltje of kleurboekje van zijn/haar favoriete tv figuurtje.
Ieder kind is anders, bij het kopen van speelgoed kun je dan ook beter niet uitgaan van het meest populaire, of meest verkochte speelgoed, en ook niet teveel naar de leeftijdindicatie (die meestal alleen is om claims te voorkomen). Je moet uitgaan van het kind zelf. Sommige kinderen houden van fijn, klein materiaal, andere liever grof en groot, die raken gefrustreerd van gepriegel.
Een prachtig voorbeeld van veelzijdig basisspeelgoed bij ons thuis is een houten regenboog van puur speelgoed. Het is een gekeurde grote regenboog en trekt dus aan. Hij kan uit elkaar en heeft dan allemaal bogen. Door de ruwe strucktuur van het hout zijn de bogen makkelijk te stapelen. Voor mijn dochtertje is de regenboog, naast regenboog, een gestapeld paleis, een bedje voor een pop, een wip, een poppenhuis, de oven van de heks van hans en grietje. Mijn zoontje die wat ruwer te werk gaat, zit in de bogen en wiebelt ermee heen een weer, hij zet ze op zijn hoofd als hoed, gebruikt het als brug voor zijn dieren, staat erop, maakt er een denktbeeldig beest mee dood en laat er een treintje af rijden/vallen. Mijn neefje heeft een kleintje gekregen en voor hem zijn de bogen tunneltjes voor zijn autootjes. Mijn kinderen spelen er ook samen mee. Samen bouwen, of een kindje op de grond (armjes en beentjes bij elkaar) en een ander legt de bogen over hem/haar heen (als soort zeemeermin).
Veel inspiratie voor dit stukje heb ik gehaalt van de website van het adviesbureau Spelen en Speelgoed. Daar is ook een mooie schijf van vijf op terug te vinden, een hulpmiddel om je speelhoek mee in te richten. Het is bedoelt voor meisjes en jongens en voor alle leeftijden. Op blog en site van adviesbureau Spelen en Speelgoed kun je veel leren over spelen en speelgoed ik was echt blij hem tegen te komen!
De schijf van vijf:
- voor creatief spelen en speelgoed; Dit is spelen en speelgoed waarbij het proces belangrijker is dan de prestatie. Gewoon lekker zingen zonder op tekst of technisch goede uitvoering te letten. Kleuren op gevoel, vrij uit rennen, zo maar wat aan elkaar passen of op elkaar stapelen. Je eigen dingen verzinnen.
- Voor constructief spelen en speelgoed. Dit spelen en dit speelgoed gaat uit van de prestatie. De bedoeling is om die puzzel te leggen, die taak uit te voeren, het probleem op te lossen, iets te maken volgens plan.
- Voor cognitief spelen en speelgoed. Dit speelgoed en deze vorm van spelen is gericht op leren, kennen, denken, spelen met verstand.
- Sociaal spelen doe, en met sociaal speelgoed speel je, met of voor elkaar.
- Motorisch spel en speelgoed hebben als belangrijkste kenmerk de aandacht voor bewegen. Bewegen kan fijn of grog motorisch gericht zijn, binnen en buiten plaatsvinden, met groot en klein speelgoed.
- Bij de inrichting van speelruimte kan de schijf aanknopingspunten bieden voor ieder segment door bijvoorbeeld de inrichting van speelhoeken en overzichtelijke indeling van de speelgoedkast.
- Bij het kiezen van speelgoed. Alle kinderen kunnen, willen en zouden op zijn tijd moeten kunnen construeren, bewegen, creatief bezig zijn, hun verstand gebruiken, alleen en met elkaar. Natuurlijk, jongens construeren vaak meer dan meisjes en meisjes zijn vaak creatiever. Maar constructiesystemen hebben ook voor meisjes speelwaarde, net als alle andere vormen van spelen waarbij plannen en logisch denken belangrijk zijn. Meisjes zijn vaar creatiever dan jongens maar ook voor jongens zouden de kans moeten krijgen om zich creatief te uiten op hun eigen manier. De schijf van vijf kan helpen om tot een gevarieerd veelzijdig aanbod van speelgoed en activiteiten te komen.
- Met ieder stukje speelgoed is op minstens vijf manieren te spelen. Met een auto is bijvoorbeeld rond te rijden (motorisch), iets te verzinnen (creatief), een plan uit te voeren of iets van te maken (constructief) samen te spelen (sociaal) en iets van te leren (cognitief).
- Een dagdeel is met vijf activiteiten volgens de schijf te vullen. Denk daarbij aan een afwisseling van onrustige en rustige activiteiten. Een thema is altijd op minstens vijf manieren uit te werken. Bijvoorbeeld thema heks; heksenhoed maken (constructief), heks beleven (creatief), heksenspel spelen (sociaal), iets over heksen leren (cognitief) en heksen uitbeelden (motorisch)
- De schijf van vijf kan anticiperen op interesse van kinderen. Bijvoorbeeld; een poppenwagen stimuleert rondrijden met een pop, een lap creatief met pop spelen + verkleden, een opdracht uitvoeren met pop is constructief, iets leren over pop of verzorging is cognitief en sociaal, vader en moedertje spelen is sociaal en creatief.